Những năm gần đây, ngoài thâm canh cây vải thiều, nhiều hộ dân ở xã vùng cao Tân Sơn, huyện Lục Ngạn đã đầu tư phát triển mô hình chăn nuôi ngựa bạch thương phẩm. Từ vài hộ ban đầu, đến nay mô hình này đã nhân rộng ra toàn xã, với hàng trăm hộ chăn nuôi đang mang lại hiệu quả kinh tế cao.
Năm 2018, anh Hoàng Văn Dâu, ở thôn Khuôn Phải, xã Tân Sơn chuyển từ chăn nuôi bò sang chăn nuôi ngựa bạch sinh sản. Ban đầu do chưa có vốn, anh chỉ mua 2 con ngựa giống trưởng thành về nuôi. Do có đồng cỏ, thức ăn dồi dào nên sau 1 năm, đàn ngựa đã cho sinh sản lứa đầu tiên. Từ đó đến nay, đàn ngựa bạch của gia đình anh cho phát triển tốt. Hiện anh đang duy trì nuôi bán chăn thả 20 con ngựa các loại, trong đó 8 con ngựa bạch đang trong thời kỳ sinh sản, số còn lại là ngựa con và đực giống. Bình quân, mỗi năm đàn ngựa cho sinh sản từ 4 đến 5 ngựa bạch con, sau 5 đến 6 tháng tuổi, anh xuất bán ngựa giống và ngựa thương phẩm. Ngoài ra, anh kết hợp kinh doanh, dịch vụ vận chuyển con giống cho bà con. Trừ các khoản chi phí, mỗi năm anh thu về gần 200 triệu đồng.
Anh Hoàng Văn Dâu đang chăm sóc đàn ngựa bạch
Trước đây, con ngựa bạch chủ yếu được bà con chăn nuôi tại một số thôn vùng sâu, vùng xa, nhưng nay mô hình đã phát triển rộng khắp các thôn trong xã. Nhận thấy tiềm năng của địa phương cần được khai thác, xã Tân Sơn đã xây dựng chương trình phát triển chăn nuôi đại gia súc. Trong đó khuyến khích người dân phát triển đàn ngựa bạch của địa phương theo hướng sản xuất hàng hóa, mang lại giá trị kinh tế cao cho người dân. Hiện nay toàn xã có hàng trăm hộ chăn nuôi ngựa, với tổng đàn trên 1,1 nghìn con, trong đó trên 70% là ngựa bạch. Ngoài chăn nuôi sinh sản, nhiều hộ đã liên kết trong sản xuất, cung cấp nguồn giống và các sản phẩm từ ngựa, mang lại giá trị kinh tế cao, tạo nguồn thu nhập ổn định.
Lãnh đạo Hội Nông dân tỉnh và huyện thăm mô hình chăn nuôi ngựa tại Tân Sơn
Để tăng cường khâu liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm, chính quyền và Hội Nông dân xã Tân Sơn đã vận động một số hộ chăn nuôi ngựa bạch ở địa phương thành lập các tổ, nhóm, HTX chăn nuôi. Đồng thời chỉ đạo cán bộ chuyên môn đẩy mạnh công tác chuyển giao khoa học kỹ thuật chăn nuôi cho người dân; chú trọng nâng cao chất lượng đàn ngựa, tiến đến mục tiêu xây dựng các sản phẩm từ ngựa trở thành sản phẩm chất lượng, đặc trưng của địa phương. Thực hiện lồng ghép triển khai các Chương trình mục tiêu quốc gia bằng việc hỗ trợ đàn ngựa giống cho hộ nghèo, hộ đồng bào dân tộc thiểu số đặc biệt khó khăn, giúp hộ nghèo, hộ đồng bào dân tộc thiểu số có tư liệu sản xuất, vươn lên trong cuộc sống.
Từ phát triển đàn ngựa bạch, nhiều hộ dân ở xã vùng cao Tân Sơn đã thoát nghèo đang vươn lên làm giàu chính đáng. Không chỉ vậy, mô hình chăn nuôi ngựa đã góp phần hình thành nên vùng sản xuất hàng hóa, thay đổi tư duy sản xuất, hướng dần sản xuất từ manh mún sang bền vững, khép kín, từng bước giải quyết việc làm, tăng thu nhập cho nông dân, góp phần vào mục tiêu giảm nghèo bền vững.
Vũ Đoàn